У Мінску прайшоў першы фэст актуальнага грамадзянскага арта "Грамадзянскасць.BY"

Мэта фестывалю, як пазначылі арганізатары - Асацыяцыя дадатковай адукацыі і асветы, ёсць прадстаўленне і абмеркаванне беларускіх праектаў у галіне культуры і адукацыі 2013 года, якія маюць грамадзянскі складнік.
Адкрываючы мерапрыемства, сябра Савету Асацыяцыі дадатковай адукацыі і асветы Леанід Каліценя зазначыў, што "за мінулы год у краіне было створана шмат арт-прадуктаў, якія можна было б падлучыць да нашага фэсту, але мы вырашылі уключыць у праграму толькі тое, да чаго мелі дачыненне".
- Лічым, што тэма настолькі важная, што патрэбна рухацца далей, але больш кансалідаванымі высілкамі людзей самых розных сфер дзейнасці. Як мы высветлілі цягам года, шмат якія недзяржаўныя арганізацыі працуюць з гэтай тэмай, але ўсё гэта адбываецца дастаткова кулуарна, без пэўнага абмену. Гэтым мерапрыемствам мы паспрабавалі прыцягнуць увагу іншых сектараў, каб не толькі людзі з адукацыйных НДА але і з іншых накірункаў далучаліся да нашай ініцыятывы. Дэкларуем: Асацыяцыя дадатковай адукацыі і асветы адкрытая да кансалідацыі – мы гэта рабілі і будзем рабіць.

Але, як пазначыў Леанід Каліценя, само паняцце грамадзянскасці дагэтуль вельмі размытае.
- За год працы, колькі разоў чулі: "А дайце нам азначэнне "грамадзянскасці", патлумачце, што гэта".
Ды і сам Каліценя распавёў, што толькі днямі знайшоў найлепшае для сябе ў словах былога прэзідэнта Нямеччыны Ёганеса Рау: "Пакуль ёсць іншыя краіны, важна мець Радзіму ўнутры сябе, бо ў таго, хто не мае дома, не можа быць суседзяў".

Дыскусія, якая працягнула фэст, вызначыла, падаецца, толькі тое, што тэма грамадзянскасці можа разглядацца вельмі па-рознаму. Асабліва, што да грамадзянскасці мастацтва.
Эксперт Агенцтва гуманітарных тэхналогій, сацыёлаг Таццяна Вадалажская:
- На маю думку, грамадзянскасць – гэта асабістае суаднясенне сябе і краіны, супольнасці. Адчуванне сябе часткай вялікага, спосаб думаць, глядзець вакол. Калі гляджу вакол сябе, умоўна, у метры – сям'я, сябры, то наўрад ці ў мяне наогул будзе ўзнікаць неабходнасць замацаваць праз правы, абавязкі нейкія адносіны, нейкую агульнасць, суцэльнасць. Калі тваё кола свету больш шырокае, то тады ўзнікаюць нейкія пытанні.

Філосаф Ірына Дунаева:
- Можа быць мастак з вельмі сур'ёзнай пазіцыяй грамадзянскасці? Можа. Але ён можа выконваць і сацыяльную замову. Можа рабіць за грошы. Я лічу, што мастак мае права быць свабодным – і ад грамадзянскасці ў тым ліку. Давайце дазволім кожнаму быць такім, якім ён хоча быць. Нехта працуе ў абсалютна свабодным палёце, не азіраючыся, нехта робіць замову за грошы, нехта працуе на падрадзе ў дзяржавы. Дайце проста свабоды – і мастаку ў тым ліку.
Намесніца старшыні Таварыства Беларускай школы Тамара Мацкевіч:
- Ідэальная сітуацыя, канешне, калі дзяржава і грамадзянскасць гэта паняцці аднаго роду. У нас жа можна чуць: "Я люблю краіну, я ненавіджу сваю дзяржаву". Гэта нармальна для Беларусі, гэта ненармальна для астатняга свету. Маркеры для станаўлення грамадзянскасці: беларускасць, мова, адказнасць.

Удзельнікам фэсту былі прэзентаваныя пераможцы конкурсу:
Фільм "Білінгвы" па сцэнары Андрэя Саўчанкі.
Серыя фота "Я - Грамадзянін !" Алены Макушкінай.
Відэа-ролік на верш "Насыпаць горы" Уладзіміра Лянкевіча.



